Khi thấy người thân ôm cổ, tím tái vì hóc miếng thịt hay nghẹn thạch, phản xạ đầu tiên của 90% chúng ta là cuống cuồng vuốt xuôi lưng hoặc thò ngón tay vào móc họng. Sự thật là, hành động móc họng mù quáng giống như bạn đang đóng chặt nắp một chiếc chai – dị vật trơn tuột sẽ bị ngón tay vô tình đẩy sâu xuống, bít kín hoàn toàn đường thở. Não bộ chúng ta chỉ có đúng 3 đến 5 phút trước khi tổn thương vĩnh viễn do thiếu oxy.
Lúc này, Nghiệm pháp Heimlich chính là “chiếc phao” duy nhất. Cơ chế của nó cực kỳ đơn giản: dùng tay tạo một áp lực mạnh đột ngột từ khoang bụng đẩy ngược lên lồng ngực, mượn sức gió từ phổi tống dị vật bay ra ngoài giống như cách bật nút chai champagne.
Để giành giật lại hơi thở cho nạn nhân, bạn cần thao tác dứt khoát theo 4 bước sau:
Vị trí
Đứng ngay ra phía sau lưng nạn nhân, dạng hai chân để giữ thăng bằng, vòng hai tay ôm qua eo họ.
Đặt tay
Bàn tay thuận nắm chặt lại thành nắm đấm. Đặt phần ngón cái của nắm đấm lên vùng thượng vị của nạn nhân (điểm nằm ngay trên rốn và dưới chỏm xương ức).
Trợ lực
Bàn tay còn lại ôm bọc lấy nắm đấm để tăng thêm lực.
Cú giật sinh tử
Thực hiện động tác giật mạnh đột ngột theo hướng từ trước ra sau và từ dưới lên trên. Làm liên tục 5 lần dứt khoát. Nếu dị vật chưa văng ra, tiếp tục lặp lại chu kỳ trên cho đến khi nạn nhân ho được, thở lại bình thường hoặc đến khi cấp cứu 115 có mặt.
Đọc lý thuyết và nhìn hình ảnh bao giờ cũng rất dễ hiểu, nhưng lực giật thế nào là đủ mạnh để tống dị vật ra ngoài, đặt tay thế nào để không làm gãy xương sườn nạn nhân thì chỉ có “cơ bắp” của bạn mới ghi nhớ được thông qua thực hành.
Thay vì học thuộc lòng và lúng túng khi sự cố ập đến, bạn hoàn toàn có thể tự tay thực hiện nghiệm pháp Heimlich với lực ép chuẩn xác trên các mô hình bệnh nhân y như người thật tại Bệnh viện Mô phỏng Kỹ năng Tiền lâm sàng – Đại học Phan Châu Trinh. Biết một kỹ năng sơ cứu chuẩn y khoa chính là cách thiết thực nhất để bảo vệ mạng sống của những người bạn yêu thương.
Nếu người bị hóc dị vật là một em bé sơ sinh đỏ hỏn, bạn tuyệt đối không được dùng Heimlich, vậy phải làm thế nào? Xem tiếp bài Trẻ sơ sinh bị hóc dị vật: Đừng dốc ngược vỗ lưng hay áp dụng Heimlich, coi chừng vỡ gan con!